| Üretici
Fima: |
Kosmos |
| Designer: |
Klaus Teuber |
| Yıl: |
1995 |
| Oyuncu
sayısı: |
3-4 |
| Oyun
süresi: |
75
dakika |
Masaüstü oyunlarına, en azından
Monopol, Gizli Hedef dışındakilere pek
aşınalığınız yoksa
Almanlar'ın bu konuda dünyada bir numara olduğunu
duymak sizi şaşırtabilir. Settlers of
Catan ise Alman oyunlarının belkide en güzeli.
1995 yılında Almanya'da yılın
oyunu, ardından My Fairy Games tarafından
ingilizce sürümünün çıkartılmasından
sonra 1997'de Amerika'da yılın oyunu seçilen
Settlers of Catan 2 milyondan fazla satarak büyük
bir kitlenin ilgi odağı oldu. Bir çok
kimsenin bu hobiye girişi de Settlers of Catan
sayesindedir.
Oyun kurallarının sadeliği
ile Amerikan oyunlarına tezat bir konumda.
Oynanabilirliği oldukça yüksek, hiç masaüstü
oyunu oynamamış bir kimsenin ilk oyununda
tamamen kavrayabileceği nitelikte.
Oyunun amacı altıgenlerden
oluşan Catan adasının sahibi olmak.
Oyuncular kasabalar kurarak, yollar sayesinde yeni
yerleşim yerlerine ulaşıp topraklarını
genişleterek ve kasabalarını şehirlere
terfi ederek 10 zafer puanına ulaşmayı
hedefliyorlar. Oyunun farklı tiplerde altıgenlerden
oluşması her oyunun değişik bir
harita üzerinde oynanmasını sağlıyor
ve oyunu monotonluktan kurtarıyor. Her altıgen
belirli koşullarda üzerindeki yerleşimcilere
çeşitli kaynaklar sağlıyor. Bu
kaynaklar yol, kasaba, şehir yapımında
kullanılıyor. Ayrıca kaynakların
oyuncular arasında ticareti de mümkün bu da
oyunu inanılmaz zevkli kılıyor. Oyun başladıktan
sonra "2 kuzu veriyorum bana odun satan var mı?"
gibi kelimeleri duymamak imkansız.
Catan yapı itibarıyla bir
savaş oyunu değil. Oyunda başkasının
şehrini yıkmak, yağmalamak gibi seçenekleriniz
yok. Bunun bir eksiklik olduğunu sakın düşünmeyin
çünkü kendi iç dinamizminde gerçekten çok sıkı
bir rekabete imkan tanıyor. Ticaret ise oyunun
temel diplomasisi halini alıyor. Oyun bir kaç
tur döndükten sonra oyuncular haritanın
durumuna göre malzelere fiyat biçer hale geliyorlar
ve rekabetinizin diğerlerine göre daha fazla
olduğu oyuncu ile (haritadaki konumunuzla ilişkili)
pazarlığınız daha değişik
bir hal alıyor.
Biraz oyunun nasıl oynandığına
bakalım.
Oyuna başlarken oyuncular (3 ya
da 4 oyuncu) bir renk seçerek o renge ait tüm yolları
(15 tane), kasabaları (5 tane) ve şehirleri
önlerine alıyorlar. Bu arada değinmeden geçemeyeceğim
bahsettiğim parçalar ahşaptan yapılmış
ve Amerikan oyunlarına göre oldukça kaliteli.
Kaynak kağıtları aynı türler bir
araya getirilerek 5 tane deste halinde masanın
bir kenarına yerleştiriliyor. Kaynak
desteleri kuzu (wool), odun (wood), tuğla
(brick), saman (grain) ve kömür (ore) 'den 20şer
tane içeriyor. Ve son olarak gelişim kartlarını
içeren deste karıştırılıp yüzleri
alta bakacak şekilde bir kenara konuyor.
Harita bir oyuncu tarafından oluşturuluyor.
Oyun kutusundan ilk defa oynayacaklar için hazırlanmış
oldukça dengeli bir harita var. İlk defa
oynayacak kimselere tavsiye ederim.
Harita kaynak kağıtlarına
benzer, kuzu, saman, odun, tuğla ve kömür veren
altıgenler ve de herhangi bir kaynak (resource)
üretmeyen çölden ve adayı saran denizden oluşuyor.
4'er tane odun, tuğla ve kuzu, 3'er tane kömür
ve saman veren altıgen ve bir de çöl ile toplam
19 altıgen adayı oluşturuyor. Ada tam
bir daire şeklinde ve en dış daire
olarakta denizi oluşturan altıgenler var. Bu
altıgenlerde ticaret noktaları bulunuyor ve
belirli tip kaynakları satmanızı sağlıyor.
Altıgenler yerleştirildikten
sonra çöl hariç her altıgenin üzerine bir
harf içeren pullardan en dıştaki bir altıgenden
başlayarak içe doğru dönerek alfabe sırasına
göre konuluyor ve pullar ters çevriliyor. Çölün
üzerine haydutu simgeleyen piyon konuluyor. Pulun
oyun sırasında göreceginiz yüzeyinde 2'den
12'ye kadar (7 hariç) sayılar bulunmakta. Bu sayılar
herhangi bir oyuncunun sırasında hangi altıgenlerin
üretim yapacağını belirlemek için
kullanılıyor. Bu belirleme iki tane altılık
zarın atılarak sonuçların toplanmasıyla
yapılıyor. Örneğin 5 ve 3 atan bir
oyuncu 8 pulunun üzerinde bulunduğu altıgenin
üretim yapmasını sağlamış
oluyor. Buna daha sonra değineceğim.
Harita ve pullar yerleştirildikten
sonra zar atılarak ilk oyuncu tespit ediliyor ve
sonraki oyuncu saat yönünden takip ediyor. İlk
oyuncu haritada herhangi bir yerleşim yeri yokken
ilk kasabasını ve o kasabaya bağlı
ilk yolunu yerleştiriyor. Kasabalar altıgenlerin
kesişim noktasına konuyor.
Örneğimizde birinci oyuncu (kırmızı)
5, 4 ve 8'in birleştiği noktaya birinci
şehrini yerleştirmiş. 8 ve dört arasına
da yolunu yerleştirmiş. İkinci oyuncu
ise ilk şehrini 4, 9 ve 11'in kesişimine
yolunu da birinci oyuncuya doğru 4 ve 11 arasına
yerleştirmiş.
Yanlış anlaşmaya
neden olması için belirtiyorum bu şekil
haritanın bir kısmını göstermektedir.
Kasaba yerleştirirken yada oyun sırasında
inşa ederken bir kuralda kasaba olan kesişim
noktasına komşu kesişim noktalarına
kasaba kurulamayacağı. Bu durumda üçüncü
oyuncu 8, 4 ve 11'in kesişim noktasına
kasaba kuramaz.
Bu kuralldan yola çıkarak sırayla
oyuncular bir yol ve bir kasaba yerleştiriler.
Son oyuncudan ilk oyuncuya doğru ikinci kasabalar
da yerleştirilir. Oyuna ilk başlayan oyuncu
ikinci kasabasını yerleştirir yerleştirmez
her oyuncu masaya koyduğu ikinci kasabanın
komşu olduğu altıgenlerin üretebileceği
kaynaklardan birer tane alırlar ve oyun başlar.
Sırası gelen oyuncu zarı
atar ve çıkan sayıları toplayarak
hangi altıgenin üretim yapacağını
bulur. 4 altıldı diyelim ve o altıgenin
orman olduğunu farz edelim. Hem kırmızı
hem de beyaz oyuncu birer odun kağıdını
(kaynağını) kasadan (yana ayırdığımız
kaynak desteleri) alırlar. 8 atılsaydı
beyaz oyuncu (tuğla veren bir altıgen olduğunu
düşünelim) bir tuğla kazanacaktı.
Zardan sonra aktif oyuncu elinde gizli tuttuğu
kaynak kartlarını diğer oyuncularla
takas edebilir. Ticaret ise bildiğimiz şekilde
yapılıyor. Mesela beyaz oyuncu elindeki
fazla tuğlayı çıkarmak ve bir odun
almak istiyor. Dileğini beyan ediyor. Diğer
oyuncular teklifler veriyorlar vs. bir şekilde
birileri ticaret yapıyor.
Eğer
7'den fazla kaynak kartına sahip oyuncu bunların
yarısını seçerek atıyor. Ardından
çöl altıgenindeki haydut piyonu (örnekte
üzerinde numara bulunmayan), 7 atan oyuncu tarafından
herhangi bir altıgene konuluyor. Haydutun istila
ettiği o altıgen, haydut başka bir yere
taşınana kadar o bölgenin üretimini
durduruyor. Ayrıca haydutu oraya koyan oyuncu
mevzubahis altıgenin yerleşimcilerinin
birinden rastgele bir kaynak çaliyor.
Ticaretini tamamlayan
aktif oyuncu
isteği doğrultusunda üretim yapabiliyor. Seçenekleri;
Yol: 1 odun 1 tuğla
Kasaba: 1 odun 1 tuğla 1 kuzu ve
1 saman'a kuruluyor.
Şehir: (kasabayı terfi etmek
için) 3 kömür ve 2 saman'a kuruluyor.
Gelişim kartı: 1 kuzu, 1 kömür
ve 1 saman'a alınıyor.
Hamlesini tamamlayan oyuncu sırasını
bir sonrakine devrediyor. 10 puanı kazanan oyuncu
oyunu kazanıyor.
Her kasaba oyuncuya 1 puan kazandırıyor
(oyuna 2 kasaba ile başlandığından
esasında oyuncular geriye kalan 8 puanı en kısa
sürede tamamlamak için yarışıyorlar).
Her şehir 2 puan değerinde. Gelişim
kartları da puan içerebiliyor. Ayrıca
kesintisiz 5 parçadan büyük olan en uzun yola sahip
oyuncu da 2 puan değerinde bir karta sahip
oluyor. 3'ten az olmamak koşulu ile en fazla sövalyeye
sahip oyuncu da 2 puan değerinde bir karta sahip
oluyor.
Sonuç olarak Settlers of Catan gerçekten
oynayabileceğiniz en iyi masaüstü oyunlarından.
Burada yazdıklarımız hiçbir şekilde
oyunun estetiğini yansıtmasa da denemenizi
hararetle tavsiye ediyorum. Yakında oyunun
almanca olan kural kitapçığının
(ingilizce versiyonunu satın alma opsiyonuna
sahipsiniz ama dizaynı daha güzel olan alman
versiyonunu tavsiye ederim) tam türkçe çevirisini
sitemize koyacağız. Ayrıca NetSet
isimli bir program ile oyunu internet üzerinde
oynayabilirsiniz. İlgi doğrultusunda NetSet
turnuvası düzenlemeyi de düşünüyoruz.
Settlers of Catan oyununu
aşağıdaki linki
takip ederek satın alabilirsiniz.
Not: Sitemiz üzerinden Fun Again
Games'te yapacağınız alışverişler
için teşekkür ederiz. Türkçe destek için
bize mail atabilirsiniz.
08 Kasım
2000
- Kerem Göztürk
